1 września 1939 roku piloci Brygady Pościgowej wystartowali przeciwko niemieckim samolotom zmierzającym nad Warszawę. Lecieli na PZL P.11c – myśliwcach, które kilka lat wcześniej należały do światowej czołówki, ale w 1939 roku musiały stawić czoła znacznie szybszym maszynom Luftwaffe.
Dziś prezentujemy nowe wydanie naszego PZL P.11c w skali 1/72 – 70018 PZL P.11c „Brygada Pościgowa”. Wybraliśmy do niego cztery samoloty, po jednym ze 111., 112., 113. i 114. Eskadry Myśliwskiej. Każdy z nich jest związany z konkretnym pilotem i własną historią.
Do zestawu dodaliśmy także nowe detale drukowane w 3D, pozwalające znacznie wzbogacić model bez komplikowania jego podstawowej konstrukcji.
P.11c – inny niż pozostałe myśliwce Puławskiego
PZL P.11c był kolejnym etapem rozwoju rodziny myśliwców zapoczątkowanej przez Zygmunta Puławskiego. P.1, P.6, P.7, P.11, a później P.24 łączyła przede wszystkim charakterystyczna forma skrzydła, która stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów polskich konstrukcji lotniczych lat trzydziestych.
P.11c różnił się jednak od wcześniejszych P.7a i P.11a także konstrukcją kadłuba. Jego tylna część pozostała półskorupowa, natomiast przednią zbudowano na metalowej kratownicy. W miejscu połączenia obu konstrukcji linia kadłuba charakterystycznie się załamuje, a jego przednia część biegnie pod nieco innym kątem.
To drobiazg, dopóki nie zacznie się uważnie patrzeć na fotografie P.11c. Potem trudno go już nie zauważać.
Projektując nasz model, odwzorowaliśmy tę geometrię. To jedna z tych cech, które niekoniecznie rzucają się w oczy na ramkach, ale decydują o tym, czy gotowy model ma właściwą sylwetkę P.11c.
Sam model pozostaje przy tym prosty w budowie. PZL P.11c Arma Hobby jest najłatwiejszym w montażu modelem tego samolotu w skali 1/72, a nowe elementy 3D pozwalają teraz pójść znacznie dalej z detalami.
1 września
Samoloty Brygady Pościgowej opuściły Okęcie jeszcze przed wybuchem wojny. 113. Eskadra „Puchaczy” i 114. „Jaskółek” znalazły się w Poniatowie, a 111. i 112. Eskadra operowały z lotnisk polowych po drugiej stronie Warszawy. Maszyny ukryto i zamaskowano – na Okęciu byłyby łatwym celem pierwszego nalotu.
Rankiem 1 września nie trzeba było już długo czekać.
Z Poniatowa jako pierwsza poderwała się trójka prowadzona przez Hieronima Dudwała. Lecieli z nim Jerzy Radomski i Mieczysław Kaźmierczak. Dudwał wspominał później kurz poderwany spod śmigieł, krążenie w chmurach i naprowadzanie z ziemi przez radio. Wkrótce zobaczył wychodzący z chmur niemiecki samolot. Wojna, na którą czekali na zamaskowanym lotnisku, stała się nagle bardzo realna.
Tego dnia nad Warszawą walczyły wszystkie cztery warszawskie eskadry. Cztery P.11c wybrane do naszego zestawu należały właśnie do nich.
„2” z Salamandrą – Wacław Łapkowski
PZL P.11c nr 8.144/666-N, numer taktyczny 2, por. Wacław Łapkowski, 112 Eskadra Myśliwska, wrzesień 1939 r. – 1 i 1/3 zestrzelenia.
Wacław Łapkowski służył w 112 Eskadrze od 1936 roku i przed wojną był już doświadczonym pilotem i dowódcą. Jego „dwójka” nosiła nowe godło eskadry – uskrzydloną Salamandrę, która pojawiła się na jej samolotach latem 1939 roku.
„2 z Salamandrą” w locie, malował Piotr Forkasiewicz.
1 września Łapkowski był wraz z Janem Daszewskim wyznaczony do klucza alarmowego. Paradoksalnie oznaczało to, że podczas pierwszej większej walki Brygady jego klucz pozostał na ziemi jako rezerwa. W następnych dniach okazji do walki już nie brakowało. We wrześniu zaliczono mu 1 i 1/3 zwycięstwa powietrznego.
Łapkowski walczył później we Francji i Wielkiej Brytanii. Został dowódcą Dywizjonu 303. Zginął w walce 2 lipca 1941 roku.
Więcej o Wacławie Łapkowskim i jego P.11c:
Uskrzydlone Salamandry cz. 4, Pilot „2” z salamandrą: mjr Wacław Łapkowski
„4” z Jaskółką – Tadeusz Sawicz
PZL P.11c nr 8.139/478-N, numer taktyczny 4, ppor. pil. Tadeusz Sawicz, 114 Eskadra Myśliwska, wrzesień 1939 r. – 2 zestrzelenia.
Ta P.11c ma szczególnie ciekawą historię z pierwszego dnia wojny.
„Czwórka” z Jaskółką była samolotem Tadeusza Sawicza, dowódcy klucza w 114 Eskadrze. Rankiem 1 września Sawicz dostał jednak inne zadanie – miał sprowadzić z Okęcia na lotnisko polowe 123 Eskadrę Myśliwską.
Jego P.11c nie została na ziemi. Wsiadł do niej por. Aleksander Gabszewicz, oficer taktyczny IV/1 Dywizjonu. Na tym właśnie samolocie wystartował z Poniatowa i uczestniczył w pierwszej walce Brygady Pościgowej. Gabszewicz wraz z Andrzejem Niewiarą zaatakowali Heinkla He 111. Było to pierwsze zwycięstwo powietrzne odniesione w obronie Warszawy.
Pierwsze zwycięstwo „czwórki z Jaskółką”, 1 września 1939, malował Piotr Forkasiewicz.
Sawicz wrócił do latania bojowego i we wrześniu uzyskał dwa zwycięstwa. Przeżył wojnę, podczas której walczył także we Francji i Wielkiej Brytanii. Jego lotnicza kariera miała trwać jeszcze przez wiele lat.
Historia Tadeusza Sawicza i „4” z Jaskółką:
„6” – Janusz Maciński
PZL P.11c nr 8.78/46-N, numer taktyczny 6, pchor. Janusz Maciński, 111 Eskadra Myśliwska, Sulejówek, wrzesień 1939 r.
„Szóstka” reprezentuje w zestawie 111 Eskadrę Myśliwską – Kościuszkowców. To również samolot, któremu chcemy poświęcić więcej miejsca, zamiast zamykać jego historię w kilku zdaniach przy okazji prezentacji modelu.
Artykuł o Januszu Macińskim i jego PZL P.11c ukaże się wkrótce na Arma Hobby News.
„10” z Puchaczem – Hieronim Dudwał
PZL P.11c nr 8.70/170-N, numer taktyczny 10, por. Hieronim Dudwał, 113 Eskadra Myśliwska, Warszawa, wrzesień 1939 r. – 4 zestrzelenia.
Hieronim Dudwał – dla kolegów „Himek” – miał 26 lat. Zanim został pilotem wojskowym, był harcerzem i modelarzem.
To on prowadził pierwszą trójkę P.11c, która rankiem 1 września wystartowała z Poniatowa. Wkrótce natknął się na niemiecki samolot wychodzący z chmur, a następnie na Messerschmitty Bf 110. Po walce wrócił z przestrzelonym skrzydłem i śmigłem.
Hieronim Dudwał w walce, wrzesień 1939, malował Marcin Górecki.
Był to dopiero początek. We wrześniu Dudwałowi zaliczono cztery zwycięstwa powietrzne, co uczyniło go jednym z najskuteczniejszych pilotów Brygady Pościgowej.
Jego „dziesiątka” nosiła godło 113 Eskadry – charakterystycznego Puchacza – oraz dodatkowe oznaczenia w postaci pasów na prawej stronie samolotu.
Dudwał przedostał się później do Francji. Wiosną 1940 roku w Paryżu opowiedział o swoich wrześniowych walkach Kazimierzowi Wierzyńskiemu. Niedługo później, 7 czerwca 1940 roku, zginął w walce z niemieckimi myśliwcami. Miał 27 lat.
Więcej o Himku Dudwale i jego P.11c:
P.11c w nowych barwach
Krótko przed wojną samoloty warszawskich eskadr przemalowano na późny polski khaki, wyraźnie ciemniejszy i bardziej brązowy od wcześniejszych odcieni stosowanych na polskich myśliwcach.
Nie odtworzono przy tym wszystkich wcześniejszych napisów i oznaczeń. Zniknęło logo PZL oraz część napisów eksploatacyjnych i masowych. Numery seryjne i oznaczenie typu „P.11c” naniesiono czarnym, a nie stosowanym wcześniej czerwonym kolorem. Numery boczne namalowano „srebrzanką”. Właśnie taki wygląd odtwarzamy w malowaniach zestawu 70018.
Na arkuszu kalkomanii dodaliśmy również czerwone numery seryjne, logo PZL i napisy eksploatacyjne, potrzebne do wykonania samolotów w ich wcześniejszym malowaniu.
Dokładny odcień późnego polskiego khaki pozostaje ciekawym tematem dla modelarzy. Farby dla polskiego lotnictwa dostarczało kilku producentów, a zachowane przedwojenne wzorniki pokazują zbliżone, wyraźnie brązowe odcienie khaki. Jednym z najciekawszych zachowanych przykładów jest wzornik radomskiej firmy PORSA z kolorem Khaki (ziemistobrązowy) 413.
Nie przesądza to oczywiście, jakiego dokładnie lakieru użyto na konkretnym P.11c podczas przemalowania w 1939 roku. Zachowane próbki, wzorniki i fotografie pozwalają jednak modelarzowi porównać dostępne materiały i wyrobić sobie własne zdanie.
Zobacz zachowany wzornik i analizę późnego polskiego khaki na www.modelpaint.pl:
„Polskie khaki” cz. 2 – Odnaleziony wzornik kolorów radomskiej fabryki PORSA!
Przemalowanie P.11c oraz zachowane fotografie samolotów Brygady Pościgowej wykonane przez Henryka Poddębskiego omawiamy szerzej tutaj:
Samoloty Brygady Pościgowej w obiektywie Henryka Poddębskiego
Detale 3D w zestawie 70018
PZL P.11c jest modelem prostym w montażu i chcieliśmy, żeby taki pozostał. Daje jednak szerokie pole do waloryzacji, dlatego w tym wydaniu dodajemy osobno detale drukowane w 3D. Można z nich skorzystać tam, gdzie rzeczywiście wnoszą coś do gotowego modelu.
W zestawie znajdą się:
- Fotel z Pasami
- Chłodnica
- Lufy KMów
- Dysza Venturi
- Pitot
- Celowniki
- Wyrzutniki bombowe
Rendery nowych elementów pokażemy wkrótce.
Zobacz w sklepie:
1 września 1939 roku PZL P.11c nie był już najnowocześniejszym myśliwcem. Ale tego ranka to właśnie na tych samolotach piloci Brygady Pościgowej wystartowali do obrony Warszawy.
Modelarz, który ma szczęście pracować w swoim hobby. Na co dzień osoba szara i niepozorna. Ożywia się dyskutując o modelarstwie, teoriach spiskowych, Wielkim Księstwie Litewskim i marketingu internetowym. Współwłaściciel Arma Hobby. Skleja figurki, samoloty i broń pancerną, głównie polonika i lotnictwo morskie.
This post is also available in:
English
