Home » Historia » Zygmunt Puławski – legenda PZL

Zygmunt Puławski to co prawda postać znana i widniejąca w encyklopediach, ale jego wkład w polską technikę jest niedoceniany. Na przełomie lat 20 i 30 ubiegłego wieku polski przemysł lotniczy dokonał ogromnego skoku technologicznego. Obok słynnej prywatnej firmy RWD błyskawicznie rozwinął się PZL. Twórcą sukcesu tej wytwórni i wynalazcą światowej klasy był właśnie Zygmunt Pulawski 1901-1930.

Wczesne lata

Zygmunt Puławski urodził się w 1901 roku w Lublinie (w tym mieście znajduje się też ulica nazwana od jego nazwiska). Nigdy nie brakowało mu zapału do budowania nowych konstrukcji. Około roku 1925 Polacy potrzebowali samolotów, dlatego pojawiały się biura konstrukcyjne. Puławski studiował na Politechnice Warszawskiej i miał okazję odbywać praktyki we Francji. Stało się to za sprawą doskonałych wyników w nauce. Jego pasją było nie tylko projektowanie samolotów, lecz także latanie na nich. Ukończył Szkołę Pilotów, a wojskowe szkolenie pozwoliło mu lepiej poznać wymagania, jakie należy stawiać przed samolotami. Odbiorcami jego późniejszych samolotów było przede wszystkim wojsko. W roku 1923 zdobywał nagrody za skonstruowanie szybowce, był pilotem sportowym. Rok później zaprojektował pierwszy myśliwiec z dwoma płatami, co także zostało docenione na konkursie.

Pierwszy prototyp samolotu PZL P.1

Nowatorska konstrukcja Puławskiego PZL P.,1

Puławski zaczął pracę w roku 1927 w Polskich Zakładach Lotniczych. W dwa lata ukończył projekt pierwszego samolotu PZL 1 – był to myśliwiec. Już na początku kariery Puławski nie bał się wyzwań i zastosował całkowicie metalową konstrukcję. Różniła się ona znacznie od tych, które można było oglądać w innych krajach, gdyż podstawowym materiałem do budowania samolotów było niegdyś drewno i rurki stalowe. PZL 1 podczas testów został uszkodzony, ale przytomność pilota pozwoliła na zachowanie prototypu bez uszkodzeń. Zasługi Bolesława Orlińskiego sprawiły, że szybko poprawiono błędy w pierwszym modelu. Nowoczesna konstrukcja z metalu oraz rozwiązania zaczerpnięte z innych samolotów sprawiły, że w tym czasie był to jeden z najlepszych samolotów. Na uwagę zasługuje to, że Puławski zaprojektował zupełnie nowy typ skrzydła (polski płat lub płat Puławskiego), który zapewniał większą widoczność przy konstrukcji górnopłata. Zastosowano w nim także podwozie nożycowe, zapewniające dobrą amortyzację podczas lądowania. Niestety, ale podobnie jak wiele innych projektów Puławskiego, nie wszedł on do produkcji.

Model PZL P.1 w sklepie Arma Hobby

PZL P.VI - najlepszy myśliwiec początku lat 30

PZL P.VI – światowa sensacja 1930 r.

PZL P.6 – pierwszy produkowany model

Puławski szybko dostosował PZL P.1 do potrzeb nowego, gwiazdowego silnika i w roku 1930 pojawił się PZL P.6, który cieszył się ogromnym zainteresowaniem innych państw. Pobił kilka rekordów w swojej klasie, a międzynarodowa prasa wypowiadała się o nim bardzo entuzjastycznie. Wspominany wcześniej oblatywacz Bolesław Orliński wygrał dzięki temu samolotowi zawody American National Races w USA. Można się tylko zastanawiać, dlaczego ten samolot nie był produkowany. Do masowej produkcji wszedł dopiero PZL P.7. Wojsko zostało wyposażone w 150 sztuk tego modelu.

Po roku 1930

Puławski projektował nowe modele jeden za drugim – pod koniec 1930 pojawił się PZL P.8 z silnikiem rzędowym. Ten typ napędu nie cieszył się natomiast powodzeniem wśród wojskowych i nie produkowano tego samolotu. Konstruktorowi polecono zbudowanie samolotu takiego jak P.6., ale z większym zapasem mocy – jego nazwa miała brzmieć P.11, ale prace przerwała tragiczna śmierć Puławskiego.

Wodnosamolot PZL P-12

PZL.12 – nietypowa konstrukcja, która zabiła Puławskiego

Zginął on w wieku 30 lat, podczas lotu samolotem amfibią PZL.12. Wodnosamolot mógł być przydatny dla marynarki wojennej lub stosowany jako samolot turystyczno-sportowy. Śmierć Puławskiego spowodowała zaprzestanie prac nad tym modelem. Samolot amfibia był oblatywany po raz pierwszy nad Warszawą. Zygmunt Puławski jest pochowany w Lublinie.

PZL P.11 dopracowali jego współpracownicy i służył on w czasie kampanii wrześniowej.

Wpływ Puławskiego na Polskie Zakłady Lotnicze

Łatwo zauważyć, że wszystkie samoloty opracowane przez Puławskiego mają w nazwie literę P. Aby uczcić tego konstruktora, PZL stosowało to oznaczenie nawet po jego śmierci, ale jedynie do samolotów myśliwskich. Puławski w okresie od 1927 do 1931 skonstruował aż 9 samolotów, co świadczy o ogromnej pracowitości. Patent nazwany od jego nazwiska płatem Puławskiego sprawdził się i wykorzystano go nie tylko w polskich samolotach, ale i w samolotach opracowanych we Francji, Czechosłowacji, Jugosławii i Niemczech.

Śmierć Zygmunta Puławskiego

Wzmianka prasowa o śmierci konstruktora.

Dorobek Puławskiego jest ogromny mimo tego, że nad samolotami pracował jedynie kilka lat. Trudno znaleźć drugiego konstruktora, którego prace byłyby tak nowoczesne i miałyby tak duży wpływ na inne kraje. Ważne jest to, że w tamtych czasach wybitne osoby mogły pracować w Polsce i rozwijać swoje umiejętności, natomiast dziś większość szuka szczęścia za granicą. Podobną karierę miał Tadeusz Sołtyk – też poświęcił swoje życie pracy nad projektami wojskowymi i zaprojektował mnóstwo interesujących samolotów.

Niektórzy autorzy porównują postać Puławskiego do mitologicznego Ikara. Po śmierci tego konstruktora i dokończeniu modelu P.11 przez Wsiełowoda Jakimiuka przez wiele lat Polska nie mogła się pochwalić tak dopracowanymi projektami.

Zobacz stronę poświęcona Zygmuntowi Puławskiemu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Twitter

RSS Modele i okruchy…

RSS Modele Marcina